فیودرو داستایوسکی (۱۸۲۱-۱۸۸۱) نویسنده مشهور روس پرنبوغترین متخصص باطن انسان بود. او در زمان جوانی در نهضت انقلابی شرکت کرده و بعد از بازداشت و محکوم شدن بهاعدام تبرئه گردید و بهتبعیدگاه فرستاده شد. اقامت داستایوسکی در تبعیدگاه افکار سابق او را در هم ریخت و داستایوسکی در مواضع ارتجاعی سلطنتطلبان قرار گرفت. بههمین جهت در بسیاری از رمانهای او دعوت بهسازش و اطاعت میشود.داستایوسکی در تمام دورهٔ نویسندگیش، دائماً مشغول یادداشت برداشتن بود. البته نه دقیقاً بهرسم و راه نویسندههای حرفهئی. و همین یادداشتها، بعدها، زمینهئی فراهم آورده بود برای طرح دیدگاههای فلسفی، اجتماعی، و ادبی این روح بزرگ «خصلت روسی».نیروی الهام، حالتهای روحی، و توانائی ذهنیِ عجیب داستایوسکی را از متن همین یادداشتها هم درک میتوان کرد. آن بخش از یادداشتهای پراکندهٔ داستایوسکی – در رابطه با زمانهای «جنایت و مکافات»، «ابله» و «برادران کارامازوف» - سالها پیش در مجموعهٔ «میراث ادبی روس» منتشر شده بود.امّا بخشی از این گنجینهٔ بیهمتا که مدتها ناخوانده مانده بود سرانجام پس از شکستن «قُرُق» انتشار نوشتههای «خطرناک» داستایوسکی – بهسال ۱۹۵۷ در همان مجموعهٔ «میراث ادبی» (جلد ۸۳) توسط انتشارات «نائوکا» (شوروی) منتشر شد.
داستایوسکی در یادداشت برداشتن بههیچ نظم و قاعدهئی اعتقد نداشت: یکی از دفترهای یادداشتهای جورواجور دم دستش را همین طوری برمیداشت و نکتهها، اندیشهها، طرحهای تازه، و گرتهبردارهای خود را از حوادث بهطور قلمانداز در صفحهئی یادداشت میکرد. امّا در همین بینظمی هم، بهقول نیما، چنان نظمی بود که خود داستایوسکی برای تهیهٔ یک مقاله بهسرعت یادداشتهای مربوط بهآن را از اینجا و آنجا بیرون میکشید و جمع و جورشان میکرد.
