روزا لوگزامبورگ
عنوان بالا _ رفرم يا انقلاب _ مىتواند در اولين نظر موجب شگفتى گردد. آيا سوسيال دمكراسى مخالف رفرم اجتماعى است؟ و يا اين كه مىتواند انقلاب اجتماعى و دگرگونى نظام موجود را، كه هدف نهايى اوست، در برابر رفرم اجتماعى قرار بدهد؟ مسلما نه!
در حقيقت، در جريان مبارزات روزمره براى رفرم _ به خاطر بهبود موقعيت زحمتكشان در چهارچوب وضع موجود، و به خاطر ضوابط دمكراسى _ تنها يك راه براى سوسيال دمكراسى باقى مىماند. مبارزهى طبقاتى را رهبرى كردن، قدرت سياسى را قبضه نمودن، و الغاى سيستم كار مزدى را هدف نهايى خود قرار دادن.
از نظر سوسيال دمكراسى، ميان رفرم اجتماعى و انقلاب اجتماعى، رابطهاى تفكيك ناپذير وجود دارد. به اين معنى كه رفرم اجتماعى، وسيله است و دگرگونى اجتماعى، هدف!
تازه در تئورى برنشتاين است كه ما با تقابل اين دو در جنبش كارگرى مواجه مىشويم. و اين چيزى است كه او در مقالاتش تحت عنوان «مسايل سوسياليسم»، در روزنامهى «عصر نوين»، 98_1897، و هم چنين در كتابى به نام «شرايط لازم براى سوسياليسم»، مطرح كرده است. تمام اين تئورى، در عمل به چيزى جز اين نصيحت منتهى نمىشود كه از دگرگونى اجتماعى _ يعنى هدف نهايى سوسيال دمكراسى _ اجتناب گردد و رفرم اجتماعى _ كه وسيلهاى در مبارزه طبقاتى است _ به هدف تبديل گردد. برنشتاين به گوياترين و تندترين لحن، نظرات خود را فرموله كرده و مىگويد: "هدف نهايى هرچه باشد، براى من چيزى نيست. اين جنبش است كه همه چيز است."
البته از آنجايى كه هدف نهايى سوسياليسم، تنها عامل تعيين كنندهاى است كه جنبش سوسيال دمكراسى را از دمكراسى بورژوايى و راديكاليسم آن متمايز مىسازد و جنبش كارگرى را به جاى تلاش براى نجات نظام سرمايه دارى، به يك مبارزهى طبقاتى عليه اين نظام و براى از بين بردن آن وامىدارد، در اين صورت سئوال در مورد مسالهى «رفرم يا انقلاب» _ به مفهومى كه نزد برنشتاين مطرح است _ براى سوسيال دمكراسى مسالهى هستى يا نيستى مىشود. در تحليل نهايى، مباحثه با برنشتاين و طرفدارانش بر سر اين يا آن نحوهى مبارزه و اين يا آن تاكتيك نيست، بلكه بر سر تمام موجوديت جنبش سوسيال دمكراسى است.
شناخت اين مساله براى كارگران، اهميتى مضاعف دارد. زيرا اتفاقا در اين جا نقش برنشتاين و نفوذ او در جنبش مطرح است؛ و اين گوشت و پوست اوست، كه به معرض فروش گذاشته مىشود. جريان فرصت طلب حزبىاى كه برنشتاين به لحاظ تئوريك فرموله مىكند، جز كوششى ناخودآگاهانه به اين منظور كه تفوق عناصر خرده بورژوايى وارد حزب شده را تضمين نمايد و پراتيك و اهداف حزب را با نظرات آنان منطبق سازد، نيست. از طرف ديگر، سئوال در مورد رفرم يا انقلاب، مربوط به هدف نهايى جنبش و خصلت پرولترى يا خرده بورژوايى جنبش كارگرى است.
در حقيقت، در جريان مبارزات روزمره براى رفرم _ به خاطر بهبود موقعيت زحمتكشان در چهارچوب وضع موجود، و به خاطر ضوابط دمكراسى _ تنها يك راه براى سوسيال دمكراسى باقى مىماند. مبارزهى طبقاتى را رهبرى كردن، قدرت سياسى را قبضه نمودن، و الغاى سيستم كار مزدى را هدف نهايى خود قرار دادن.
از نظر سوسيال دمكراسى، ميان رفرم اجتماعى و انقلاب اجتماعى، رابطهاى تفكيك ناپذير وجود دارد. به اين معنى كه رفرم اجتماعى، وسيله است و دگرگونى اجتماعى، هدف!
تازه در تئورى برنشتاين است كه ما با تقابل اين دو در جنبش كارگرى مواجه مىشويم. و اين چيزى است كه او در مقالاتش تحت عنوان «مسايل سوسياليسم»، در روزنامهى «عصر نوين»، 98_1897، و هم چنين در كتابى به نام «شرايط لازم براى سوسياليسم»، مطرح كرده است. تمام اين تئورى، در عمل به چيزى جز اين نصيحت منتهى نمىشود كه از دگرگونى اجتماعى _ يعنى هدف نهايى سوسيال دمكراسى _ اجتناب گردد و رفرم اجتماعى _ كه وسيلهاى در مبارزه طبقاتى است _ به هدف تبديل گردد. برنشتاين به گوياترين و تندترين لحن، نظرات خود را فرموله كرده و مىگويد: "هدف نهايى هرچه باشد، براى من چيزى نيست. اين جنبش است كه همه چيز است."
البته از آنجايى كه هدف نهايى سوسياليسم، تنها عامل تعيين كنندهاى است كه جنبش سوسيال دمكراسى را از دمكراسى بورژوايى و راديكاليسم آن متمايز مىسازد و جنبش كارگرى را به جاى تلاش براى نجات نظام سرمايه دارى، به يك مبارزهى طبقاتى عليه اين نظام و براى از بين بردن آن وامىدارد، در اين صورت سئوال در مورد مسالهى «رفرم يا انقلاب» _ به مفهومى كه نزد برنشتاين مطرح است _ براى سوسيال دمكراسى مسالهى هستى يا نيستى مىشود. در تحليل نهايى، مباحثه با برنشتاين و طرفدارانش بر سر اين يا آن نحوهى مبارزه و اين يا آن تاكتيك نيست، بلكه بر سر تمام موجوديت جنبش سوسيال دمكراسى است.
شناخت اين مساله براى كارگران، اهميتى مضاعف دارد. زيرا اتفاقا در اين جا نقش برنشتاين و نفوذ او در جنبش مطرح است؛ و اين گوشت و پوست اوست، كه به معرض فروش گذاشته مىشود. جريان فرصت طلب حزبىاى كه برنشتاين به لحاظ تئوريك فرموله مىكند، جز كوششى ناخودآگاهانه به اين منظور كه تفوق عناصر خرده بورژوايى وارد حزب شده را تضمين نمايد و پراتيك و اهداف حزب را با نظرات آنان منطبق سازد، نيست. از طرف ديگر، سئوال در مورد رفرم يا انقلاب، مربوط به هدف نهايى جنبش و خصلت پرولترى يا خرده بورژوايى جنبش كارگرى است.
