پرسش من این است که آیا [پذیرش] رهبری، الزاما نخبهگرائی است؟"ما نیازی به رهبران نداریم". "ما طرفدار وسیعترین دموکراسی مشارکتی هستیم- رهبری بر سر راه آن قرار میگیرد". "رهبران خیانت میکنند، تنها تودهها قابل اعتماد هستند". این ایدهها را امروزه در اغلب جنبشها میتوان مشاهده کرد.به نظر من آنها گرفتار اشتباهی هستند که البته بسیار قابل فهم است.یک قرن پیش، برخی از چپها نظیر، دانیل لئون و رزا لوکزامبورگ، مشکل جدیدی را که از رشد تشکلات جنبش طبقه کارگر سر بر آورد، شناسائی کردند: یعنی رهبران حرفهای که بر حیات درونی و بیرونی اتحادیههای ملی و احزاب سوسیالیست مسلط میشدند.
در آن شرایط و همزمان، آنها کنترل اعضا بر تشکیلاتشان را کاهش دادند، و مخالفت با طبقه حاکمه را ملایم کردند و به یک نیروی ضد انقلابی تبدیل شدند. مسئله البته مختص آمریکا، یا آلمان نبود، بلکه معضلی بود که در سراسر دنیای سرمایهداری پیشرفته البته نه کمتر از بریتانیا به منصه ظهور رسید.
در توضیح این مسئله، رابرت میشلز، سوسیالیست راستگرای بدبین، " قانون آهنین الیگارشی" را اختراع کرد. مطابق استدلال عمیقأ بدبینانه او در کتابش، "احزاب سیاسی"، بوروکراسی اجتنابناپذیر است. علاوه بر آن از نظر وی سوسیالیسم غیرممکن بود. چرا که به نظر او هیچ جنبشی بدون متشکل کردن خود نمیتواند موفق شود، اما تشکیلات، لزومأ به معنای بوروکراسی است و بوروکراسی همواره مانع دموکراسی است. از اینرو نمیتوان به یک جامعه دموکراتیک واقعی دست یافت. او نتیجه میگیرد که راه بیرون رفت از این دامچاله وجود ندارد.
